What about the kids | Quirina Wissink | KIEScoach | Scheiding | Kinderen

“Maar er zijn toch wel kinderen die geen last hebben van de scheiding?”

Dat is wat iemand mij laatst vroeg. En met alle liefde had ik dit graag willen beamen. Helaas laat de praktijk anders zien.

Huis
Stel je het gezin maar voor als een huis waarin je woont. Wanneer je een huis bouwt, is er een fundering nodig. Dit is bij het starten van een gezin niet anders. Daarbij bestaat de fundering uit de veiligheid en het vertrouwen dat elk kind nodig heeft om op te kunnen groeien. Zij zijn immers letterlijk afhankelijk van ouders om zich te kunnen ontwikkelen (en in de eerste stadia van hun leven zelfs om in leven te kunnen blijven).

Een huis vertoont bij problemen met de fundering scheuren in muren, gevel, een verzakkende vloer.
Bij een scheiding speelt dit in figuurlijke zin. Door problemen in de fundering – de veiligheid, het vertrouwen en de wereld hoe het kind die tot dan toe kende verdwijnen – is het alsof de grond onder de voeten van een kind wegzakt.

Je kunt je voorstellen dat geen enkel kind met een gerust hart over een wegzakkende vloer wandelt.

Wat gebeurt er dan eigenlijk?
In de praktijk betekent dit dat kinderen voor zichzelf kijken hoe zij met de situatie om kunnen gaan. In moeilijke perioden waarin veel emotionele pijn is, kiest ieder (onbewust) een eigen strategie.

Boosheid
Je kunt boosheid of misschien wel woedeaanvallen zien bij je kind. Boosheid voelen is immers ‘makkelijker’ dan verdriet en pijn voelen. Het vormt een schild om je heen waarbij jij je afweert tegen pijn. Boosheid kan thuis plaatsvinden, maar kan ook afgereageerd worden in een andere omgeving, zoals op de sportclub, of op school, op vrienden of op spullen (vandalisme).

Zorgen voor
Het kan zijn dat jouw kind verantwoordelijkheid neemt uit bezorgdheid om jou en/of broertjes en zusjes in deze situatie vol stress en spanning. Klusjes voor je doen, meehelpen voor broertjes en zusjes te zorgen…
Soms gaan kinderen voor ouders zorgen. Dit biedt deze kinderen houvast en een manier om ouders te ontzien, want “papa en mama zijn al zo druk” of “mama is de hele tijd zo verdrietig”.  Als ouder kun je denken dat het heel erg lief is of trots zijn dat je kind zo goed helpt. Het kind echter, ontneemt zichzelf zo de tijd en ruimte om goed voor zichzelf te zorgen in deze moeilijke periode.
(Natuurlijk met uitzondering van een klusje of het extra handje helpen wat je kind ook al voor de scheiding deed en dat past bij zijn/haar leeftijd.)
Op langere termijn kan het zorgen voor een ouder schadelijk zijn omdat het kind op deze manier niet de mogelijkheden krijgt zich te ontwikkelen passend bij zijn/haar leeftijd – de zogenaamde Parentificatie. 

Gewenst gedrag laten zien
Kinderen kunnen gewenst gedrag laten zien wanneer zij zich schuldig voelen over de scheiding. Wanneer iets jouw schuld is, kun je het ook weer goedmaken, in hun ogen. Zij proberen de harmonie terug brengen en alles te doen om het weer ‘goed te maken’. Het líjkt dan ook alsof het goed gaat met je kind wanneer je je kind zich zo voorbeeldig ziet gedragen.
Heel belangrijk dan ook, is het benadrukken dat het kind geen schuld heeft aan de scheiding.

Terugtrekken
Kinderen die over het algemeen wat rustiger van aard zijn kunnen zich gaan terug trekken.  Zij schermen zich af van de wereld. Op deze manier krijgen ouders niet mee dat het kind het wel degelijk moeilijk heeft en deze moeilijkheden alléén het hoofd probeert te bieden.
Ouders van deze kinderen krijgen zo het beeld dat ‘het allemaal wel meevalt’. Er verandert in hun ogen weinig. Een prettig idee voor ouders die zich op deze manier gerustgesteld voelen in hun zorg of het wel goed gaat met het kind.
Het kind, echter, probeert door zijn of haar gedrag harmonie te bewaren en vooral niet tot last te zijn met extra zorgen.

Vluchten
Kinderen kunnen vluchten in dingen die hen even weghalen uit de realiteit; sporten, vrienden, gamen, drugs, spijbelen. Sommigen willen zo min mogelijk thuis zijn om zo de situatie niet onder ogen te hoeven komen.

Lichamelijke klachten
Buikpijn, hoofdpijn, minder goed in slaap kunnen komen, in bed plassen zijn allemaal signalen die duiden op emotionele spanning die makkelijker gesignaleerd kunnen worden. Neem deze tekenen dan ook serieus en licht de huisarts bij eventuele afspraken in over de thuissituatie.

Bedenk dat het niet gek is dat het kind bepaald gedrag wél bij de ene ouder en niet bij de andere ouder laat zien. In de meeste gevallen wordt dit geuit bij de ouder waar het kind de meeste tijd spendeert.

Wat kun je doen?
Hoe prachtig is deze vergelijking:

Wanneer er vermoedens zijn van een aangetaste fundering dan is het zaak om zekerheid te verkrijgen over de fundering en de huidige situatie. Vaak is het verstandig om allereerst met eventuele mede-eigenaren om tafel te gaan zitten en de situatie te bespreken. Door samen het traject van onderzoek in te gaan is de kans op discussies achteraf een stuk kleiner.
(bron: verbouwkosten.com)

Ga je scheiden? Wees alert op signalen die je kinderen geven. Laat je goed informeren over de praktische zaken en hoe deze aan te pakken, maar onderschat ook zeker niet de aandacht die de emotionele kant van de scheiding vraagt. Kijk waar je zelf hulp kunt krijgen en waar deze voor je kinderen te vinden is.
Behoud in communicatie met je ex-partner zelfrespect en eigenwaarde alsook respect voor je ex-partner. Denk aan de kinderen.

Door de juiste aandacht en zorg te geven aan wat er is, kun je geleidelijk samen aan een nieuw fundament bouwen voor wat mag komen.

En als je na het lezen van dit artikel denkt: ‘Hartstikke leuk, maar hoé dan?’ ben je hier precies op de goede plek. Je kunt altijd contact met me opnemen om te zien wat joúw situatie vraagt en handvatten te krijgen om de scheiding voor jou en de mensen om je heen zo goed mogelijk te laten verlopen.